Hookah is de Engelse spelling van het Perzische en Hindoestaanse Huqqu. Huqqu is waarschijnlijk afgeleid van het Arabische woord Huqqah, wat vaas of kist betekent. Behalve Hookah zijn er andere benamingen, die verwijzen naar de waterpijp, zoals Nargileh en Sisha.

De Hookah werd uitgevonden in India aan het hof van de Mughal keizer Akbar (1542 - 1605 na Chr). Na de Europese introductie van tabak in India, kwam Hakim Abul Fateh Gilani, een afstammeling van Abdul Qadir Al- Gilani, uit Bagdad naar India. Deze werd later arts aan het hof van de Mughal. Hij uitte zijn bezorgdheid over de groeiende populariteit van het roken van tabak onder Indiase edellieden. Hij bedacht een systeem waarmee de rook door water moest gaan om te worden 'gezuiverd'. Gilani introduceerde de waterpijp nadat Asad Beg, ambassadeur van Bijapur, hem had aangemoedigd om te gaan roken. Na de populariteit onder de edelen, werd dit nieuwe apparaat voor het roken al snel een statussymbool voor de Indiase aristocratie en adel.

De bowl (kom)

De bowl is ook wel bekend als het hoofd van de waterpijp. De bowl is een container, meestal gemaakt van klei of marmer, die de kooltjes en tabak op zijn plek houdt tijdens het roken. De bowl is geladen met tabak en wordt bedekt met een klein stukje van geperforeerde aluminium folie of een glazen of metalen scherm. Kooltjes worden vervolgens geplaatst op de top, die de tabak naar de juiste temperatuur verwarmen. De bowls zijn de afgelopen paar jaar verbeterd met nieuwe ontwerpen om de smaak van de tabak beter te preserveren.

De hose (slang)

Tegenwoordig is de slang (één of meerdere) een flexibele buis, die ervoor zorgt dat de rook een lange afstand aflegt en afgekoeld wordt alvorens geïnhaleerd te worden. Het uiteinde is meestal afgesloten met een typische metalen, houten of plastic mondstukje in verschillende vormen, maten en kleuren.

De body (lichaam)

De body van de Hookah is een holle buis. De bowl is vastgemaakt aan de top van de body. Aan de onderkant is een dunne buis (de downstem) die ondergedompeld is in water. Op de plek waar de body de waterkom raakt is deze verzegeld met een pakking. Naast deze plek zijn er tenminste twee gaten, die open gaan in de ruimte boven het water. Aan één daarvan zit de slang vast.

De water jar (waterkom)

De body van de Hookah zit bovenop de waterkom. De downstem hangt onder het niveau van de water in de waterkom. De rook loopt langs de body en uit de downstem waar het borrelt in het water. Dit koelt en bevochtigt de rook. Vloeistoffen, zoals fruitsap kunnen aan het water worden toegevoegd of in plaats van het water worden gebruikt.

De waterkom aan de onderkant van de Hookah wordt net genoeg gevuld met water om de downstem een aantal centimeter onder te dompelen. Meer water, betekent harder trekken, om de tabak te kunnen inhaleren. Tabak wordt in de bowl aan de bovenkant van de Hookah geplaatst, evenals een brandend kooltje. Het brandend kooltje wordt van de tabak gescheiden door geperforeerde folie. Dit voorkomt inhalatie van de as van het kooltje met de rook en een te hoge temperatuur van het tabak, zodat die niet direct verbrandt.

Wanneer je inhaleert door de slang, wordt er lucht door het kooltje en de bowl met tabak gezogen. De hete lucht, verhit door het kooltje, verdampt de tabak (niet verbranden). Hierdoor ontstaat rook. Deze gaat door de buis in de body en komt uit via de downstem in de waterkom. Hier borrelt de lucht in het water, waar het hitte verliest en de bovenkant van de waterkomt vult. Hier zit de slang aan vast. Door het inhaleren van de rook via de slang, verandert de druk in de waterkom, waardoor meer lucht wordt aangetrokken en hiermee het proces gaande wordt gehouden.

Van een hookah dien je te genieten. En dat gebeurt ook. Vooral bij niet-rokers, zien wij de verbaasde gezichten als zij een eerste haal van de Hookah nemen. De negatieve sensatie van het roken van een sigaret ontbreekt volledig. Eigenlijk is er geen andere sensatie dan het genieten van de fruitige smaken en aroma's die de lucht vullen. Door het extensieve filtratiesysteem van het water en de slang en het gebrek aan verbrand papier (zoals bij sigaretten en sigaren) is de inhalatie zo mild, dat deze bijna niet bestaat.

Hoewel elke negatieve sensatie bij de Hookah ontbreekt, moeten wij er wel op wijzen dat in principe alle inhalatie van tabakslucht slecht is voor de gezondheid. De Hookah is uitdrukkelijk een genotsartikel dat met mate moet worden genuttigd.